Mevzuat Kaynakları Bu rehber, MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği (Madde 44), MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (Madde 91) ve MEB Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'ne dayanmaktadır. Uygulama öncesinde güncel mevzuatı kontrol ediniz.
Nöbet Görevi Nedir?
Milli Eğitim Bakanlığı'na (MEB) bağlı kurum ve okullarda öğretmen ve idarecilerin nöbet görevi; okul türüne, kademe ve hizmet alanlarına göre yönetmelikler ve genelgelerle detaylı biçimde düzenlenmiştir.
Nöbet hizmetleri; okulda can ve mal güvenliğinin sağlanması, eğitim-öğretim ortamının düzen ve disiplin içinde yürütülmesi amacıyla öğretmen ve idarecilere verilen yasal bir görevdir.
Nöbet Görevi Yasal Zorunluluktur Nöbet görevine özürsüz olarak gelmeyen öğretmen hakkında, derse özürsüz olarak gelmeyen öğretmen gibi yasal işlem yapılır. (Ortaöğretim Yönetmeliği Madde 91/2-f)
1. İlköğretim ve Okul Öncesi Kurumlarında Nöbet
Dayanak: MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği – Madde 44
(1) Müdür yardımcıları, okulda kendilerine verilen nöbet görevini yerine getirir, nöbetçi öğretmen ve öğrencileri izler, nöbet raporlarını inceler.
(2) Bağımsız anaokulu, ana sınıfı ve uygulama sınıfı öğretmenleri; okul öncesi eğitim öğrencilerinin bulunduğu alanlarda, kendi devrelerinde ve etkinlik saatleri dışındaki zamanlarda nöbet tutarlar.
(3) Müdür yardımcısı ve öğretmen sayısı yeterli olmayan okullarda müdür yardımcısı ve öğretmenlere haftada birden fazla nöbet görevi verilir.
(4) Öğretmenler normal eğitim yapan okullarda gün süresince, ikili eğitim yapan okullarda ise kendi devresinde nöbet tutarlar. Normal eğitim yapılan okullarda öğle arasında yapılan nöbet görevi, nöbetçi öğretmenlerin dinlenme süreleri göz önünde bulundurularak dönüşümlü ve dengeli olacak şekilde okul idaresi tarafından düzenlenir.
(5) Öğretmen, birden fazla okulda ders okutuyorsa aylığını aldığı okulda, aylık aldığı okulda dersi yoksa en çok ders okuttuğu okulda nöbet tutar.
İlköğretim Nöbet Esasları
- Normal eğitimde nöbet tüm gün boyunca devam eder
- İkili eğitimde öğretmen yalnızca kendi devresinde nöbet tutar (Sabahçı sabah, öğlenci öğleden sonra)
- Öğle arası nöbetleri dönüşümlü ve dengeli şekilde düzenlenir; öğretmenlerin dinlenme süreleri gözetilir
- Okul öncesi öğretmenleri genel bahçe veya kat nöbeti değil, kendi sınıfındaki öğrencilerin gözetim ve takibini yapar
- Yeterli personel yoksa aynı öğretmene haftada birden fazla nöbet verilebilir
2. Ortaöğretim Kurumlarında (Lise) Nöbet
Dayanak: MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği – Madde 91
(1) Öğretmenler, nöbet görevini nöbet çizelgesine göre yerine getirirler.
(a) Öğretmenlere, dersinin en az bulunduğu gün veya günlerde nöbet görevi verilir.
(b) Birden fazla okulda ders görevi bulunan öğretmenlere kadrosunun bulunduğu okulda, kadrosunun bulunduğu okulda dersi yoksa en çok ders okuttuğu okulda nöbet görevi verilir.
(c) Nöbet görevi, ilk dersten 30 dakika önce başlar, son ders bitiminden 30 dakika sonra biter. Ancak bu süre, okulun özelliğine göre öğretmenler kurulu kararıyla 15 dakikadan az olmamak kaydıyla kısaltılabilir.
(e) Nöbetlerde uyulması gereken esaslar öğretmenler kurulunda görüşülür, kararlaştırılır ve okul müdürünün onayından sonra öğretmenlere yazılı olarak duyurulur.
(f) Nöbet görevine özürsüz olarak gelmeyen öğretmen hakkında derse özürsüz olarak gelmeyen öğretmen gibi işlem yapılır.
(h) Çeşitli nedenlerden dolayı öğretmeni bulunmayan sınıfın düzeni ve öğrencilerin etüt çalışması, o saatte dersi bulunmayan nöbetçi öğretmen tarafından sağlanır.
Nöbet Süresi: 30 Dakika Kuralı
Standart Uygulama: Nöbet görevi ilk dersten 30 dakika önce başlar ve son dersten 30 dakika sonra sona erer.
Öğretmenler kurulu kararıyla bu süre en az 15 dakikaya kadar kısaltılabilir.
Boş Kalan Sınıflar
Herhangi bir nedenle öğretmeni gelemeyen sınıfın düzen ve öğrenci takibi, o saatte ders saati bulunmayan nöbetçi öğretmenin sorumluluğuna girer. Bu durum özellikle ara dönemlerde ve ani devamsızlıklarda kritik önem taşır.
3. Nöbet Muafiyeti ve Özel Durumlar
Mevzuat, belirli hususlarda öğretmenlere nöbet muafiyeti veya esneklik tanımaktadır. Aşağıdaki tabloda tüm muafiyet durumları derlenmiştir:
| Durum / Unvan | Muafiyet / Kısıt Şartı | Dayanak Madde |
|---|---|---|
| 🤰 Hamileler | Hamileyliğin 24. haftasından itibaren istememesi halinde nöbet verilmez | İlköğretim m.44 & Ortaöğretim m.91/2-ç |
| 👶 Yeni Doğum Yapanlar | Doğum sonrası analık izni bitiminden itibaren 1 yıl süreyle istemesi halinde nöbet verilmez | İlköğretim m.44 & Ortaöğretim m.91/2-ç |
| ♿ Engelli Öğretmenler | Engelli olan öğretmenlere nöbet görevi verilmez (istemeleri halinde gün tercihine öncelik tanınır) | Ortaöğretim m.91/2-g / Toplu Sözleşme |
| 👨👩👦 Engelli Çocuğu Olanlar | Engelli çocuğu veya bakmakla yükümlü olduğu engelli bireyi bulunan öğretmene nöbet verilmez | Ortaöğretim m.91/2-g / Toplu Sözleşme |
| 🏅 Kıdemli Öğretmenler (Kadın) | Hizmet yılı 20 yılı aşan kadın öğretmenler istekleri halinde nöbetten muaf tutulabilir (öğretmen yetersizliği varsa verilebilir) | Ortaöğretim m.91/2-d |
| 🏅 Kıdemli Öğretmenler (Erkek) | Hizmet yılı 25 yılı aşan erkek öğretmenler istekleri halinde nöbetten muaf tutulabilir (öğretmen yetersizliği varsa verilebilir) | Ortaöğretim m.91/2-d |
| 🎓 Okul Öncesi Öğretmenleri | Genel bahçe/kat nöbeti verilmez; nöbet kendi sınıfındaki öğrencilerin gözetimi şeklinde gerçekleşir | Özel Eğitim Yön. & İlgili Görüş Yazıları |
| 🧠 Rehber Öğretmenler (PDR) | Psikolojik danışmanlara (Rehberlik öğretmeni) nöbet görevi verilmez | MEB Rehberlik Hizmetleri Yönetmeliği |
| 🏫 Özel Eğitim Öğretmenleri | Genel okul nöbetinden muaf; gözetim sorumluluğu yalnızca özel eğitim alanları ile sınırlıdır | Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği |
4. Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
⏰ Nöbet Zamanlaması
Nöbet süresi standart olarak ilk dersten 30 dakika önce başlar, son dersten 30 dakika sonra biter. Öğretmenler kurulu kararıyla bu süre en az 15 dakikaya düşürülebilir ancak bu kararın müdür tarafından onaylanması ve öğretmenlere yazılı olarak duyurulması zorunludur.
🏫 Çoklu Okul Görevi
Birden fazla okulda ders veren öğretmenler, nöbet görevini öncelikli olarak aylığını aldığı (kadrosunun bulunduğu) okulda tutar. Bu okulda ders saati yoksa, en fazla ders verdiği okul esas alınır.
📚 Boş Sınıfların Doldurulması
Önemli Sorumluluk: Öğretmeni gelemeyen sınıfın düzenini ve etüt çalışmasını, o saatte dersi olmayan nöbetçi öğretmen sağlamakla yükümlüdür. Bu görev bir hak değil, yasal zorunluluktur.
📋 Nöbet Çizelgesinin Hazırlanması
- Nöbet esasları öğretmenler kurulunda görüşülür ve kararlaştırılır
- Okul müdürünün onayından sonra öğretmenlere yazılı olarak duyurulur
- Ortaöğretimde nöbet, öğretmenin dersinin en az bulunduğu günde verilir
- Dengeli ve dönüşümlü dağıtım ilke olarak benimsenir
- Dönem boyunca birinin fazla, diğerinin az nöbet tutmaması için adil bir sisteme ihtiyaç vardır
5. Nöbet Çizelgesi Hazırlamak Artık Çok Kolay
Yönetmelik gerekliliklerini karşılayan, öğretmen başına adil bir nöbet dağılımı sağlayan ve tüm muafiyet durumlarını otomatik olarak dikkate alan bir yazılım sistemi kullanmak artık mümkün. NobetDagitim.Com, tam olarak bu amaca hizmet eder:
- Haftalık nöbet yükünü öncelikli olarak dengeler; kimse aynı haftada iki kez nöbet tutmaz
- Muafiyet durumlarını (hamilelik, kıdem, engel, PDR vb.) sisteme işleyebilirsiniz
- İkili eğitimde Sabahçı/Öğlenci ayrımını otomatik uygular
- Blok ve kat bazında nöbet yeri yönetimi sağlar
- Tatil günlerini otomatik olarak dışarıda bırakır
- Nöbet çizelgelerini Excel ve PDF olarak kaydedip panoya asmanıza izin verir
Ücretsiz Deneyin: Okulunuzu kaydedin, öğretmenlerinizi ekleyin ve ilk dönem nöbet programınızı dakikalar içinde oluşturun. → Hemen Başlayın